Ayı ve Boğa Piyasası

 

Yatırımcılar, forex ve hisse senedi piyasası gibi finans piyasalarına girdikleri zaman, karşılarına ilk çıkacak olan ayı ve boğa piyasası terimleridir. Genellikle ‘piyasa ayı eğilimi gösteriyor’, ‘piyasaya boğalar hâkim oldu’, ‘altın ayı piyasasına girdi’ gibi cümlelerdir.

Ayı Piyasası Nedir?

Fiyatların kötü ilerlediği ve genellikle düşüşün etkili olduğu piyasadır. Ayı piyasası görüldüğü zaman, fiyatlarda talebin azalmasına bağlı düşmeler görülür. Ayrıca piyasada satışlar çoğunlukta görülür. Londra’da doğan ayı piyasası, Amerika’da çok kullanılması ile yaygın oldu. Bu piyasadan bahsedebilmek için, fiyatların %20 oranında düşmesi gerekir. Bu gibi durumlarda piyasada kötümserlik artar ve satıcıların sayısı yükselir.

 

Ayı Piyasasının Oluşum Aşamaları

  • Yatırımcılar, fiyatların tepeye yaklaştığını veya tepede olduğunu düşünmeye başlarlar. Bu nedenle de yavaşça satışa geçmeye başlarlar.
  • İlk aşamada başlayan satışlarla birlikte diğer yatırımcılar, piyasanın düşmeye başladığını görür ve panik havası oluşur. Bu şekilde satışlar hız kazanır ve fiyatlarda daha büyük düşüşler gözlenir.
  • Son aşamada ise fiyatların yeteri kadar düştüğü ve ucuzladığı düşünülür. Yararlanmak isteyen yatırımcıların alımlarıyla birlikte piyasa yeniden canlanmaya başlar. Kötü gelişmelerin sonunun geldiği düşünülür ve alıcılar sahneye çıkar.

Boğa Piyasası Nedir?

Fiyatların iyimser ve genellikle yükselişte olduğunu gösteren piyasadır. Piyasaya da boğalar üstün olduğu zaman, fiyatlar yükselişe geçer. Genelde dolar ve hisse senedi piyasasının boğa piyasasına girdiği şeklinde haberler yapılır.

  • Ayı piyasasının tam tersi olarak; fiyatların yeteri kadar dip seviyeleri gördüğü düşünülür ve büyük yatırımcılar alıma geçerler.
  • Yatırımcıların büyük fonlarla yapmış olduğu satın alımlarla, yukarı yönlü hareketlenen fiyatlar, diğer yatırımcıların da dikkatini çeker ve böylece alımlar başlamış olur. Ayrıca alımların artmasıyla piyasalarda iyimserliğin yaşandığı da düşünülür.
  • Son aşamada, küçük yatırımcıların da alıma geçmesiyle birlikte fiyatlar yükselişi hızlandırır ve belli bir doygunluğa ulaşır. Tekrar bir fiyat düşüşü yaşanana kadar da boğa piyasasının hâkim olduğu söylenir.

Fiyatların, en düşük seviyesinin yüzde 20 üstüne çıkmasıyla birlikte boğa piyasasının başladığı düşünülür. Uzmanlara göre, ayı piyasasının sonunda düşük olan fiyatlara gösterilen ilgi nedeni ile boğa piyasasına geri dönülmektedir. Ayrıca yaşanan bu döngünün piyasalarda sık karşılaşıldığı bilinir.